มนต์เสน่ห์แห่งมะนัง

 1.ถ้ำภูผาเพชร

ประเภทแหล่ง : ธรณีสัณฐาน

ที่อยู่ : บ้านภูผาเพชร หมู่ที่ 9 ตำบลปาล์มพัฒนา อำเภอมะนัง จังหวัดสตูล

ภายในถ้ำมีเนื้อที่ประมาณ 50 ไร่ หรือ 20,000 ตารางเมตร มีทางเข้าบนหน้าผาสูงชันสูงกว่าพื้นราบเชิงเขาประมาณ 50 เมตร พื้นที่ด้านนอกได้รับการพัฒนาเป็นพื้นที่บริการนักท่องเที่ยว ประกอบด้วยลานจอดรถ ร้านจำหน่ายอาหารและของที่ระลึก ห้องสุขา และอาคารบริการนักท่องเที่ยว รวมถึงพื้นที่ป่าดั้งเดิมที่ยังคงสภาพป่าที่สมบูรณ์ ห่างจากอำเภอมะนังไปทางตะวันออกเฉียงเหนือเป็นระยะทางประมาณ 27 กิโลเมตร

พื้นที่โดยรอบถ้ำภูผาเพชรเป็นพื้นที่ภูเขาสูงต่ำลดหลั่นไปในลักษณะของภูมิประเทศแบบคาสต์ในเขตป่าฝนเขตร้อน ที่มีผาหินปูนสูงชันตั้งและสายน้ำไหลเลียบไปตามหุบเขาแคบๆบ้างก็ตัดขวางแนวเทือกเขาคดโค้งไปมา ซึ่งได้รับการพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวพักผ่อนหย่อนใจก่อให้เกิดธุรกิจล่องแก่งและที่พักรีสอร์ตที่อิงแอบสายน้ำและขุนเขาที่ห่างไกลจากชุมชน ขณะเดียวกันถ้ำภูผาเพชรยังมีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวโดดเด่นที่ช่องทางเข้าอยู่บนหน้าผาเป็นช่องเล็กๆแต่เมื่อได้เข้าไปแล้วกลับเป็นห้องโถงถ้ำอันกว้างใหญ่จนถือได้ว่าเป็นถ้ำที่มีขนาดใหญ่ที่สุดของประเทศไทยที่ประกอบไปด้วยห้องใหญ่น้อยประมาณ 20 ห้อง โดยแต่ละห้องมีหินงอกหินย้อยที่สวยงามอลังการเมื่อต้องแสงมีประกายแวววาวดั่งเพชรจนได้ฉายานามว่า “ถ้ำภูผาเพชร” นอกจากนี้ยังมีการค้นพบโบราณวัตถุที่เป็นหลักฐานของมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ที่ได้อาศัยอิงแอบใช้ถ้ำแห่งนี้เป็นที่พักอาศัย แม้ว่าถ้ำภูผาเพชรจะตั้งอยู่ในหุบเขาที่ห่างไกลจากสังคมภายนอกแต่เมื่อได้รับการพัฒนาด้วยการสร้างถนนที่ได้มาตรฐานรวมถึงการจัดการพื้นที่โดยชุมชนท้องที่อย่างดีจนปัจจุบันถือเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่โดดเด่นและมีชื่อเสียงของจังหวัดสตูล

2.ถ้ำเจ็ดคต

ประเภทแหล่ง : ธรณีสัณฐาน

ที่อยู่ : บ้านป่าพน หมู่ที่ 6 ตำบลปาล์มพัฒนา อำเภอมะนัง จังหวัดสตูล

ถ้ำเจ็ดคต เป็นถ้ำลอดมีธารน้ำไหลผ่านจากด้านตะวันออกไปออกด้านตะวันตกด้วยความยาวประมาณ 600 เมตร ถ้ำกว้าง 70-80 เมตร และมีความสูงของเพดานถ้ำประมาณ 40-50 เมตร พื้นที่ด้านตะวันออกมีลานจอดรถและสิ่งบริการอำนวยความสะดวกและเรือคายักล่องไปตามลำธารจนไปออกปากถ้ำด้านตะวันตกและบรรจบกับคลองละงู รวมมีพื้นที่พัฒนาทั้งสิ้นประมาณ 1 ตารางกิโลเมตร ปากถ้ำด้านน้ำไหลเข้าอยู่ห่างจากตัวอำเภอมะนังไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้เป็นระยะทางประมาณ 22 กิโลเมตร

พื้นที่แหล่ง เป็นพื้นที่ภูเขาหินปูนมีลักษณะภูมิประเทศแบบคาสต์ ลักษณะเป็นภูเขาสูงมีหน้าผาสูงชัน มีธารน้ำไหลไปตามหุบเขาแคบๆและพบถ้ำได้ทั่วไป ถ้ำเจ็ดคตเป็นถ้ำลอดมีปากถ้ำสองด้านทะลุหากันลักษณะคล้ายอุโมงค์ ความยาวของถ้ำประมาณ 600 เมตร กว้าง 70-80 เมตร และมีความสูงถึงเพดานถ้ำประมาณ 40-50 เมตร มีธารน้ำไหลผ่านโดยมีต้นน้ำเป็นคลองลำโลนไหลมาทางด้านตะวันออกผ่านถ้ำเจ็ดคตไปออกปากถ้ำด้านตะวันตกและไปบรรจบกับคลองละงูที่ไหลมาจากด้านเหนือลงไปทางทิศใต้บริเวณบ้านทับทุ่ง ตำบลน้ำผุด อำเภอละงู ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีกิจกรรมล่องแก่งที่มีชื่อเสียงของจังหวัดสตูล ถ้ำเจ็ดคตและพื้นที่โดยรอบจึงมีความโดดเด่นทางธรณีวิทยาที่เป็นได้ทั้งแหล่งท่องเที่ยวพักผ่อนหย่อนใจและเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านธรณีวิทยาและนิเวศวิทยาของพื้นที่

3.น้ำตกวังใต้หนาน

ประเภทแหล่ง : นิเวศวิทยา

ที่อยู่ : หน่วยพิทักษ์ป่าภูผาเพชร ตำบลปาล์มพัฒนา อำเภอมะนัง จังหวัดสตูล

เป็นส่วนหนึ่งของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด มีขนาดเนื้อที่ประมาณ 1.5 ตารางกิโลเมตร ขอบเขตด้านเหนือสุดอยู่บริเวณวังกลอย ขอบเขตด้านใต้สุดเป็นสำนักงานหน่วยพิทักษ์ป่าภูผาเพชร ความกว้างของพื้นที่ประมาณ 1 กิโลเมตรในแนวตะวันตก-ตะวันออก และความยาวของพื้นที่ประมาณ 1.5 กิโลเมตรในแนวเหนือ-ใต้ อยู่ห่างจากอำเภอมะนังเป็นระยะทางประมาณ 28 กิโลเมตร

เป็นพื้นที่ภูเขาปกคลุมด้วยผืนป่าฝนเขตร้อน ที่เป็นพื้นที่ต้นน้ำมีคลองลำโลนไหลผ่านต่อเนื่องลงไปตามร่องเขาเหนือถ้ำภูผาเพชรไปบรรจบกับคลองมะนัง เป็นพื้นที่ที่ยังคงไว้ด้วยธรรมชาติดั้งเดิม มีภูเขาหินปูนลูกโดดๆขนาดย่อมอยู่ภายใต้ร่มไม้สูงใหญ่ และบ้างก็โผล่ให้เห็นตามลำธาร อีกทั้งมีหินทรายและหินแกรนิตในบางพื้นที่ พื้นที่ถูกปกคลุมไปด้วยต้นไม้สูงใหญ่ บางต้นสูงมากกว่า 50 เมตรและมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางมากกว่า 1 เมตร นอกจากนี้ยังเป็นพื้นที่ประวัติศาสตร์ที่ยังคงทิ้งร่องรอยของฐานที่มั่นของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย และปัจจุบันก็ยังคงพบร่องรอยของมนุษย์เผ่าเซมังซึ่งเป็นมนุษย์ที่ยังคงใช้วิถีชีวิตที่อิงแอบคู่กับธรรมชาติดั้งเดิมไว้ได้